info@nvvs.info

075 - 647 63 74 (ook voor media)

NVRG intimiteit en seksualiteit

Start Datum: vrijdag, 20 september 2019
Eind Datum: vrijdag, 20 september 2019

Verslag NVVS site congres NVRG intimiteit en seksualiteit

Op 20 september heeft het NVRG congres intimiteit en seksualiteit plaatsgevonden. Het Philharmonie in Haarlem was met 750 belangstellenden gevuld. De dag start veelbelovend met de het filmpje first kiss uit 2014 https://youtu.be/IpbDHxCV29A

Albert Neeleman opent als dagvoorzitter de dag. Hij benoemt, naar aanleiding van het filmpje, dat als de context klopt we een grens overgaan van intimiteit mogelijk naar seksualiteit. In de ogen van deze mensen zien we allerlei gevoelens en verlangens terug die haken aan het begrip intimiteit en seksualiteit. Het belooft een mooie dag te worden.

Dan neemt Paul Verhaeghe het woord. Hij is klinisch psycholoog en psychoanalyticus. Verhaeghe is werkzaam als hoogleraar aan de Universiteit Gent en auteur van diverse publicaties. Zijn boek Intimiteit verscheen in november 2018.

In de aankondiging staat; “Intimiteit roept beelden op van een liefdevolle, tedere interactie tussen twee mensen die van elkaar houden. Wat we daarbij vergeten, is dat we op ons eentje al heel vroeg met zijn tweeën zijn: mijn lichaam en ikzelf. Vanaf onze geboorte ontwikkelen we een intieme verhouding tegenover ons eigen lijf, ruimer tegenover onszelf, met daarin alle mogelijke schakeringen die intimiteit met zich kan meebrengen. Als verhouding is zij het resultaat van de interacties met onze ouders en de omgeving waarin we opgroeien. Onze intimiteit als volwassene zal daardoor sterk bepaald worden. In dit licht krijgt de stelregel ‘Heb je naaste lief zoals jezelf’ plots een ander gewicht.”

Paul Verhaeghe gaat o.a. in op de definitie van identiteit en wezenlijke kenmerken van identiteit welke een belangrijke rol spelen in het omgaan en de kijk op intimiteit.

Je eigen identiteit bestaande uit vier componenten. Deze bevinden zich in een samenspel die zich fundamenteel met elkaar verhouden.

De vier componenten zijn:

  1. Verhouding t.o.v. de andere gender; genderidentiteit bepalend, ook door sociale, economische en culturele omgeving
  2. Verhouding t.o.v. autoriteit
  3. Verhouding t.o.v. andere gelijke
  4. Verhouding t.o.v. onszelf; interne dialoog, t.o.v. eigen spiegelbeeld; eigen lichaam, altijd in functie van een blik van een derde (anderen zien).

De wezenlijke kenmerken van identiteit worden als volgt beschreven; “Identiteit is altijd verdeeld; er vindt altijd een dialoog plaats tussen lichaam en geest/splitsing. Het is daarnaast steeds onvolledig en de invullingen van identiteit verschuiven.”

De twee centrale bouwstenen die een rol spelen bij de vorming van identiteit zijn; “De mens is maakbaar en mensen zijn hyper competitieve wezens”.

Ten aanzien van de eerste bouwsteen geeft Verhaeghe aan dat deze verschoven is naar; “De verplichting om hier invulling aan te geven. Het succes van die maakbaarheid is een doel op zich.”  De tweede bouwsteen verschuift volgens Verhaeghe naar; “Ieder mens moet het maken in concurrentie met zichzelf en de ander.” Deze centrale ideeën (bouwstenen) zijn aan verandering onderhevig in de tijd.

Vroeger was er een soort van vijandigheid t.o.v. je eigen lichaam. Tot ongeveer 1975 werd er met name schuld gepredikt (bv. het gebruik van termen als “wellust” suggereren dat) over het eigen lichaam. 

Nu wordt er geen vijandigheid gepredikt, maar wel verdeeldheid. Paul Verhaeghe geeft aan; “De verhouding tussen wat ik ben en wat ik moet worden (perfectie). Nooit is het goed genoeg, nu lijkt er meer focus op schaamte i.p.v. schuld.” Hij benoemt dat de voornaamste stoornissen die hieruit voortkomen bijvoorbeeld zijn; perfectionisme, controle dwang, burn out etc. met andere woorden; “De zelf zorg om perfectie te bereiken kan leiden tot ziekte.”

Ook spreekt hij zich uit over de verschuiving in het kijken naar identiteit. Verhaeghe; “De identiteit is ook nooit af. Als heteroman, als vader ben je nooit perfect. Tot 40 jaar geleden heerste de overtuiging dat perfectie niet van het nu was. Het bereiken van perfectie lag in de toekomst.

Vandaag de dag heerst de overtuiging dat perfectie binnen de mogelijkheden ligt.” Hij vervolgt; “Je kunt excelleren, de illusie wordt nagestreefd. Dit zien we ook terug in woordgebruik van mensen; “Het is super. Het is kei super. Het is tof. Het is mega tof. De woorden lijken te kort te schieten.” Het spelen met woorden doet Paul Verhaeghe graag.

Samenvattend kan gezegd worden; “De relatie met jezelf, je eigen lichaam en de tijdsgeest waarin je opgroeit beïnvloed je relatie met de ander en hoe intimiteit gevormd wordt.” Huidhonger als gevolg daar waar je het contact met je eigen lichaam en jezelf verliest is waar het omgaat. Het herstellen van intimiteit met jezelf/je eigen lichaam leidt tot herstel van intimiteit en/of seksualiteit met de ander.

Na de lezing van Paul Verhaeghe gaat men uiteen in workshops om in de middag bij elkaar te komen voor een interactieve sessie met de relatie therapeut.

2 workshops eruit gelicht;

1 van de workshops is van Janetta Bos; praktische behandelinterventies over intimiteit en seksualiteit na seksueel misbruik. Janetta neemt haar publiek mee in de seksuele problemen die kunnen ontstaan na seksueel misbruik. Ze vertelt over de fysieke mechanismen o.a. de werking van de bekkenbodem. Dan gaat Janetta in gesprek met 2 acteurs over intimiteit en seksualiteit, meer specifiek gaat ze in op welke delen van je lichaam zijn voor jou oké om aan te raken en welke delen niet. Ze laat de cliënte een tekening daarvan maken.  Vervolgens gaat men zelf actief aan de slag met deze oefenvorm. Een mooi en waardevol inkijkje in het werk van de seksuoloog die werkt met deze thema’s.

De andere workshop gaat over de bi-culturele LHBTIQ doelgroep. De workshop start met de oefening waar jezelf staat op het continuüm met o.a. de vraag in hoeverre je je identificeert als mannelijk of als vrouwelijk. Een mooie persoonlijke oefening waarin gelijk de diverse thema’s die haken aan het thema van de workshop werden opgepakt.

Vervolgens werd ingegaan op de verschillen tussen fasen, van het acceptatie en waarderingsproces van jezelf met je eigen seksuele voorkeur of genderidentiteit, vanuit westers en niet-westers perspectief. Vanuit westers perspectief zijn dit de fasen;

  • Vaag gevoel/identiteitsverwarring
  • Zelfbenoeming (ik associeer mezelf met homo) afhankelijk van info en vaak jarenlang proces gepaard gaande met eenzaamheid.
  • Coming out; norm in NL, eerste stapje naar buiten. Belangrijk moment voor de persoon in kwestie
  • Coming in; moment om anderen te leren kennen, partners treffen
  • Integratie/zelfwaardering; positief over voelen, iedereen snapt het liefdesverdriet om partner/nieuwe vrouw

Vanuit het niet westers perspectief staan de fasen in een andere volgorde; eerst erkenning centraal, dan de coming in en dan pas de coming out te hebben. De adviezen voor begeleiding van deze fasen zijn;

  • Hoe veilig is het thuis? Probeer daar zicht op te krijgen met elkaar.
  • Niet breken, lijntje houden met thuis waar mogelijk
  • Educatie bieden. Er wordt vaak niet over gepraat/niet op tv. Wat is het eigenlijk?
  • Ga op zoek naar steun personen; sleutelpersonen in je omgeving
  • Ga op zoek naar netwerk buiten familie
  • Niet praten buiten de familie kan oké zijn; verbinding met “wij cultuur” is enorm belangrijk voor de persoon in kwestie maar ook voor de hulpverlener.

De gelaagdheid in problematiek maakt het anders voor deze groep en maakt ook de begeleiding anders geven de workshopleiders aan. Voor LHBTIQ vluchtelingen nog ingewikkelder.

In de middag krijgen we een live relatietherapie sessie van de bekende relatie therapeute Michele Scheinkman.  Zij is psychotherapeut. Scheinkman is een toonaangevende Amerikaanse relatietherapeut gespecialiseerd in ontrouw, intimiteit en jaloezie. Ze heeft een privépraktijk in Manhattan (New York) en is opleider relatietherapie aan het Ackerman Institute for the family. We zien Michele live aan het werk met een echtpaar die bij een NVRG systeemtherapeut in relatietherapie zijn. De systeemtherapeut introduceert in het kort de voorgeschiedenis van het echtpaar aan Michele waarna zij de therapiesessie met het echtpaar start. Michele werkt met het echtpaar in een aparte ruimte. De congresdeelnemers volgen de therapiesessie in de Grote Zaal via live streaming. Na de therapiesessie komt Michele naar het podium in de Grote Zaal voor de nabespreking. De therapiesessie geeft inzichten in de individuele thema’s van het stel en hoe deze de relatie problemen beïnvloeden. De rol/plek van onverwerkte thema’s uit het verleden op de huidige relatiedynamiek wordt inzichtelijk in beeld gebracht. Michele geeft het stel adviezen mee voor de vervolgsessie bij de Nederlandse relatietherapeute.

 

Het was samenvattend een hele mooie dag, met veel nieuwe inzichten van de collega’s van de NVRG. De live sessie, maar ook een interactieve sessie als die van Janetta Bos maakte dat je er veel tips en adviezen voor de praktijk uithaalt.

Welmoed Visser-Korevaar

Orthopedagoog NVO-seksuoloog NVVS